Gotowanie jajek: ile minut na miękko, półtwardo i na twardo

Ile minut gotować jajka?

Czas liczysz od chwili, gdy woda wrze: od włożenia jajek, jeśli wrzucasz je do wrzątku, albo od zagotowania, jeśli zaczynasz od zimnej wody.

Stopień ścięcia	Od wrzątku	Od zimnej wody (od zagotowania)
Na miękko	S 3,5 min, M 4,5 min, L 5,5 min	3-4 min
Półtwardo	ok. 6 min	5 min
Na twardo	8-10 min	S 8 min, M 9 min, L 10 min

Na miękko białko jest ścięte, a żółtko płynne. Na półtwardo żółtko gęstnieje, na twardo ścina się w całości. Przy starcie od wrzątku 6 minut to już półtwarde, nie miękkie.

Rozmiar S, M lub L znajdziesz na opakowaniu. Przy jajkach bez nadruku, na przykład od rolnika, zmierz wysokość od czubka do czubka: S ma do 5 cm, M ok. 6 cm, L ok. 7 cm.

Do wrzątku czy do zimnej wody?

To zależy od celu: wrzątek daje powtarzalny czas, a zimna woda zmniejsza ryzyko pęknięcia skorupki.

• Wrzątek: czas nie zależy od garnka ani palnika, więc minuty z tabeli sprawdzają się za każdym razem.
• Zimna woda: jajka nagrzewają się razem z wodą i rzadziej pękają. Czas do zagotowania zależy od garnka i palnika, dlatego odmierzasz go dopiero od zagotowania.

Jajko prosto z lodówki potrzebuje o 2-3 minuty więcej niż ogrzane do temperatury pokojowej. Na śniadanie na miękko wybieram wrzątek, bo liczy się minuta, a do sałatki na twardo wybieram zimną wodę.

Jak gotować jajka krok po kroku?

Garnek dobierz do liczby jajek: w garnku o średnicy ok. 18 cm mieści się 6 średnich jajek, bo przy większej liczbie i małej ilości wody jajka ścinają się nierówno.

Na twardo

1. Ułóż jajka w jednej warstwie, jedno obok drugiego.
2. Zalej je zimną wodą tak, by sięgała ok. 2 cm nad jajka.
3. Dodaj łyżeczkę soli.
4. Zagotuj wodę, potem zmniejsz ogień tak, by tylko delikatnie „mrugała”.
5. Odmierz czas z tabeli dla swojego rozmiaru, licząc od zagotowania.
6. Schłodź jajka zimną wodą.

Na miękko

1. Zagotuj wodę w garnku i zmniejsz ogień do łagodnego wrzenia.
2. Włóż jajka łyżką, po jednym.
3. Odmierz czas z tabeli dla swojego rozmiaru.
4. Odlej wodę i od razu zalej jajka zimną wodą.

Dlaczego jajka pękają w garnku?

Skorupkę rozsadza rozszerzający się pęcherzyk powietrza i nagła różnica temperatur. Pod skorupką, przy szerszym końcu jajka, jest komora powietrzna. Podgrzane powietrze rozpycha się i naciska na skorupkę, a jajko prosto z lodówki, wrzucone do gorącej wody, dostaje do tego szok temperaturowy. Intensywne wrzenie dokłada swoje: jajka obijają się o siebie i o ścianki garnka.

Ryzyko pęknięcia albo jego skutki ograniczysz tak:

• Wyjmij jajka z lodówki ok. 30 minut przed gotowaniem, żeby ogrzały się do temperatury pokojowej.
• Utrzymuj łagodne wrzenie, bez bulgotania.
• Nakłuj szpilką szerszy koniec skorupki, żeby upuścić ciśnienie z komory powietrznej.
• Dodaj do wody łyżeczkę soli. Nie chroni przed pęknięciem, ale ścina białko w miejscu rysy, więc zawartość nie wypływa. Podobnie działają 2 łyżki octu.

Jajko, które pękło w trakcie gotowania, nadaje się do zjedzenia, nawet jeśli część białka wypłynęła do wody.

Jak ugotować jajka, żeby dobrze się obierały?

Obieranie ułatwiają głównie wiek jajka i szybkie schłodzenie, a dodatki do wody mają mniejsze znaczenie. Jajka sprzed kilku dni obierają się łatwiej niż świeże, prosto z gospodarstwa. Do jajek faszerowanych biorę te, które poleżały kilka dni w lodówce.

• Zatrzymaj ścinanie zimną kąpielą: do zwykłego obierania wystarcza zimna woda z kranu.
• Przy starannym obieraniu trzymaj jajka ok. 10 minut w wodzie z lodem.
• Obstukaj skorupkę i obieraj jajko pod wodą.

Wariant pod przykryciem ma własny czas. Po zawrzeniu zmniejsz ogień tak, by w wodzie były tylko drobne bąbelki, przykryj garnek i gotuj 12 minut, a potem przełóż jajka do wody z lodem.

Skąd szarozielona obwódka wokół żółtka?

To znak przegotowania: po ponad 10 minutach we wrzątku na żółtku wytrąca się związek o sino-zielonej barwie. Jajko nadal jest jadalne, tylko wygląda mniej apetycznie. Dlatego przy gotowaniu na twardo nie przekraczaj czasów z tabeli i od razu przerwij gotowanie zimną wodą.

Jak sprawdzić świeżość jajka przed gotowaniem?

Włóż jajko do miski z wodą i zobacz, jak się ułoży. Pęcherzyk powietrza pod skorupką rośnie z wiekiem jajka, dlatego ułożenie zdradza jego świeżość.

• Leży poziomo na dnie: jajko jest świeże.
• Ustawia się skośnie lub unosi: jajko jest starsze.
• Wypływa na powierzchnię: jajko jest zepsute, wyrzuć je.

Co zrobić z ugotowanych jajek?

Jajka na twardo to baza pasty jajecznej, sałatek, jajek faszerowanych i kanapek. Jajko na miękko podaje się w kieliszku z solą albo z tostami.